W ostatnim czasie w naszym mieście zrodziła się inicjatywa społeczna zapoczątkowana przez Stowarzyszenie „Symbioza Kultur” i Kościół Zielonoświątkowy, a poparta przez Żydowski Instytut Historyczny z siedzibą w Warszawie. Wspólną intencją jest upamiętnienie miejsca pochówku obywateli Rzeczpospolitej pochodzenia żydowskiego, dziś może zapomnianych, niemniej obecnych we wspólnej historii naszej małej ojczyzny. Mało kto wie i może dlatego warto o tym pamiętać by nie zapomnieć, że na styku ulic Mickiewicza, Kilińskiego i Wysokiej usytuowany był stary cmentarz żydowski w Chojnicach, założony w XVIII w. oraz nowy cmentarz, założony na początku XXw., a podczas II wojny światowej całkowicie zdewastowany przez wojska okupacyjne. Przed zniszczeniem nekropolia miała powierzchnię 0,4 ha.

     W opinii regionalistów pierwsi Żydzi przybyli do miasta już w średniowieczu, przy czym po raz pierwszy w dokumentach państwowych pojawiają się w połowie XVIII w., od kiedy przysługiwały im na tym terenie pełne prawa obywatelskie. Około 1815 roku w Chojnicach mieszkało blisko osiemdziesiąt  rodzin żydowskich, a w 1885 roku w mieście było już 563 Żydów. Stanowili oni wówczas niespełna  9% wszystkich mieszkańców miasta, a liczebność gminy była najwyższa w całej jej historii. Miejscowa ludność żydowska przyczyniła się znacznie do rozwoju gospodarczego miasta, przede wszystkim poprzez handel oraz przemysł spożywczy i tekstylny. Na początku 1900 roku gmina w Chojnicach liczyła około trzystu członków.
      Gmina żydowska w Chojnicach już w 1809 roku posiadała drewnianą synagogę oraz prowadziła żydowską szkołę podstawową (Elementarschule). Nowa synagoga została wybudowana w 1869 roku, została ona jednak podpalona podczas zamieszek antyżydowskich jakie wybuchły w mieście na początku lat 80. wieku XIX.
       W wyniku I wojny światowej Chojnice zostały ponownie włączone do państwa polskiego w dniu 31 stycznia 1920 r. Do 1928 r. ludność żydowska na Pomorzu Gdańskim zorganizowana była w gminach wyznaniowych, które działały na mocy prawa pruskiego z 1847 r. Do gminy żydowskiej w Chojnicach należeli Żydzi mieszkający we wsiach: Pawłowo, Ogorzeliny i Swornegacie. Stan prawny i organizacyjny gmin żydowskich na terenie naszego państwa porządkowało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 14.10.1927 r. Utworzona została wtedy gmina zbiorcza z siedzibą w Chojnicach, w skład której weszły gminy w Chojnicach, Czersku i Tucholi.
       Nasza inicjatywa, świadoma wspólnej historii i współ-bycia w jej przestrzeni z wieloma kulturami obecnymi do dziś w naszym narodzie, chcąc upamiętnić obecność tych, których nie miało już być w przyszłości jako skazanych na eksterminację, realizujemy projekt umieszczenia tablicy pamiątkowej w miejscu starego kirkutu, u zbiegu ulic Mickiewicza i Zielonej. Ma on być świadectwem naszej pamięci o wspólnym dziedzictwie naszych narodów.
Eugenia Majewska, prezes Stowarzyszenia Symbioza Kultur i ks. pastor Karol Głuszek

 

Miejsca związane z historyczną obecnością Żydów w Chojnicach:

 

imagesimagesimagesimagesimagesimagesimagesimagesimages

 

 

 

 

 

 

 

Joomla Templates - by Joomlage.com
stat4u